Instytut Pamięci Narodowej Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Edward Dziewa ps. „Ostoja”, „Jeremi” spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie - Aktualności

23 maja 2024 r. w Warszawie odbyły się uroczystość pogrzebowe śp. Edwarda Dziewy ps. „Ostoja”, „Jeremi”. Msza Święta w intencji zmarłego odprawiona została w Katedrze Polowej Wojska Polskiego. Edward Dziewa spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Panteonie Żołnierzy Wyklętych-Niezłomnych.

Edward Dziewa zmarł mając 26 lat.

Prof. Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes IPN przypomniał podczas uroczystości, że aresztowany w 1950 r. usłyszał dwa podstawowe zarzuty: przynależność do nielegalnej antykomunistycznej organizacji o nazwie Polska Armia Powstańcza oraz przygotowywania zamachu na prezydenta Bolesława Bieruta i marszałka Konstantego Rokosowskiego. Oba te zarzuty stanowiły podstawę do tego, żeby Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie orzekł karę śmierci, którą wykonano w więzieniu przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie. Następnego ranka zwłoki bohatera zostały przewiezione i pogrzebane na Powązkach pod cmentarnym murem.

Zmarłego pożegnała rodzina, przedstawiciele IPN oraz władz publicznych, wójt Gminy Zakrzew Teodora Zaręba wraz z delegacją, delegacja Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego z Warszawy i Pniew. Ceremonia odbyła się z udziałem wojskowej asysty honorowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Siostra Edyta Parchyta (USJK), wnuczka Edmunda Dziewy powiedziała:

Zwrócę się teraz bezpośrednio do tego, który nas tu przy swoich doczesnych szczątkach zgromadził. Poruczniku Edwardzie Dziewo, bracie, ojcze, dziadku – dziękujemy za twoje świadectwo życia dla Ojczyny, wolnej Polski, która w twoim sercu biła od narodzin aż do śmierci. Kiedy sąd postawił wyrok skazujący cię na karę śmierci, widziałeś się ostatni raz ze swoim bratem Janem. Miał on wtedy prosić o spowiednika dla ciebie. Nie otrzymał jednak wiadomość, czy tak się stało. Jednak kiedy widzieliście się ostatni raz na korytarzu sądowym Jan miał krzyknąć do ciebie:„ Edward zabiją cię!”  miałeś odpowiedzieć: „Nie martw się Janek historia o nas napisze”. Po wykonaniu wyroku śmierci ślad po tobie zaginął, jak po wielu bohaterach pragnących wolnej Polski. Jednak twoje słowa dziś jeszcze mocniej wybrzmiewają, ponieważ, historia już napisała, piszę i będzie pisała. Historia będzie pisała i my będziemy ją pisać opowiadaniami o tobie i będziemy przyszłym pokoleniom mówić o wartościach jakimi ty się kierowałeś – Bóg, Honor, Ojczyzna! Wolna Niepodległa Polska!"

Edward Dziewa urodził się 17 września 1925 r. w Ponikwach w pow. krasnostawskim (obecnie lubelski). W maju 1942 r. wstąpił do AK, a jesienią 1943 r. został członkiem komórki Batalionów Chłopskich w rodzinnej miejscowości. Po wkroczeniu Sowietów na Lubelszczyznę zaciągnął się do Wojska Polskiego. W kwietniu 1950 r. wstąpił do organizacji konspiracyjnej „Polska Armia Powstańcza”, gdzie został dowódcą grupy bojowej, która wykonała kilka akcji rekwizycyjnych. Został aresztowany na początku września 1950 r., na kilka dnia przed planowanym zamachem na Bolesława Bieruta oraz Konstantego Rokossowskiego, w czasie ogólnopolskich dożynek w Lublinie. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 14 maja 1951 r. został skazany na karę śmierci, którą wykonano 24 października 1951 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Szczątki Edwarda Dziewy odnaleziono w maju 2017 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach.

24.05.2024 r., BPiI IPN

Fot. Ewa Tylus BPiI