Uroczystości pogrzebowe kpt. Napoleona Ciukszy w Powiewiórce na Litwie
14 września 2024 r. w Powiewiórce (Pavoverė) na Litwie odbył się wojskowy pogrzeb śp. kpt. Napoleona Ciukszo ps. „Waligóra”, żołnierza Armii Krajowej oddziału Antoniego Burzyńskiego „Kmicica” oraz 5. Wileńskiej Brygady AK, którego szczątki w 2022 r. zostały odnalezione i zidentyfikowane przez Instytut Pamięci Narodowej.
Uroczysta Msza Święta pogrzebowa została odprawiona w kościele pw. św. Kazimierza w Powiewiórce. Szczątki kpt. Napoleona Ciukszo spoczęły na miejscowym cmentarzu.
W uroczystościach pogrzebowych wzięła udział rodzina poległego oraz m.in.: dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, wieceprezes IPN i dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji, Andrzej Dudziński, chargé d'affaires RP, Irmina Szmalec, I sekretarz – konsul Ambasady RP na Litwie, płk Sławomir Pawlikowski, attaché obrony, wojskowy, morski i lotniczy, przedstawiciele władz samorządowych Rejonu Święciańskiego, harcerze, kombatanci, Polacy mieszkający na Litwie, a także wolontariusze ze Stowarzyszenia Odra-Niemen.
Napoleon Ciukszo, ps. „Waligóra” (1913–1943)
Urodził się w 1913 roku we wsi Bielkiszki na Wileńszczyźnie. Pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznych. Od marca 1935 r. służył w 4 kompanii 85 Pułku Strzelców Wileńskich. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej. Już w marcu 1943 r. przyłączył się do pierwszego, stale przebywającego w terenie, oddziału AK Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”. Brał udział w potyczkach z wojskami okupacyjnymi. Gdy oddział powiększył się, „Waligóra” był w grupie zaufanych, doświadczonych żołnierzy tworzących radę przyboczną „Kmicica”. 26 sierpnia 1943 r. w wyniku zdrady doszło do ataku sowieckiego na polską bazę nad jeziorem Narocz. Waligórze jako jednemu z nielicznych udało się uniknąć aresztowania. Przyłączył się do 5 Brygady AK mjr. „Łupaszki”. Kontynuował walkę w plutonie „Zapory”. Ciukszo pełnił tu funkcję dowódcy drużyny. Oddział operował w okolicy Świra. Przeprowadził liczne akcje przeciwko formacjom niemieckim oraz sowieckiej partyzantce. Napoleon Ciukszo zginął w grudniu 1943 roku. W nocy drużyna, którą dowodził została wysłana do leśniczówki w zaścianku Sobkiszki, by rozbroić gajowego. W czasie akcji „Waligóra” otrzymał śmiertelny postrzał. Towarzysze broni pochowali go na skraju lasu na terenie majątku Cypliszki.
Nota identyfikacyjna potwierdzająca identyfikację ofiary została wręczona rodzinie 1 grudnia 2023 r. w Belwederze.
