Prace poszukiwawcze w Dębniakach
Zespół pracowników Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w czasie pobytu na Litwie we wrześniu 2024 r. przeprowadził badania terenowe na obszarze należącym do dawniej wsi Dębniaki (obecnie leży w granicach administracyjnych Wilna). Prace poszukiwawcze przeprowadzone zostały na terenie, który wskazała pani Krystyna Sobotkiewicz (z domu Warłamówna) jako miejsce pochówku polskiego ułana, który zginął we wrześniu 1939 r. Zapamiętała, że niedługo po 17.09.1939 r., w niedużej odległości od jej rodzinnego gospodarstwa, ułani polscy stoczyli bój z sowietami. Polacy przegrali potyczkę. Trzech z nich dobiegło do domu państwa Warłamów przez lasek. Zdjęli mundury i założyli odzież cywilną, którą otrzymali od gospodarza, a konie puścili wolno. Żołnierze przynieśli ze sobą towarzysza broni, który, gdy dotarli do Dębniaków, już nie żył. Został pochowany w lasku, nieopodal domu. W miejscu pochówku, które wskazała pani Krystyna, ojciec posadził brzózkę. O drzewo dbała cała rodzina. Wokół rosły również inne drzewa – sosny, świerki. Wspomnianą brzozą rodzina pani Krystyny opiekowała się do czasu, gdy się stamtąd wyprowadzono (około 1980 r.). Wówczas dom został zburzony. Z lasu zaś korzystali okoliczni mieszkańcy. Wiele drzew, w tym wspominana brzoza, zostało wyciętych. W wyniku przeprowadzonej kwerendy i analizy archiwalnych materiałów kartograficznych (przedwojenne mapy, zdjęcia lotnicze z 1944 r.) ustalono obszar prac poszukiwawczych. W ich efekcie wykonano 749 sondaży wiertniczych oraz założono sześć wykopów sondażowych w miejscach, w których wystąpiły zakłócenia gruntu. Grobu nie odnaleziono.
Prace będą kontynuowane w kolejnym roku.
