Prace poszukiwawcze IPN na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie

Zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, we współpracy z Oddziałową Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie, przeprowadził prace poszukiwawczo-ekshumacyjne na Cmentarzu Komunalnym Pobitno w Rzeszowie. Celem działań było odnalezienie miejsca pochówku Eugeniusza Tomaszewskiego, żołnierza podziemia niepodległościowego, skazanego 21 czerwca 1946 r. przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie na karę śmierci.

Eugeniusz Tomaszewski vel Edward Janeczko, ps. „Kop”, „Bystry”, syn Józefa i Katarzyny z domu Jędryczek, urodził się 3 lutego 1914 r. w Skowierzynie, w ówczesnym powiecie tarnobrzeskim. W listopadzie 1935 r. został powołany do służby wojskowej w 6 Pułku Strzelców Konnych w Żółkwi, a od połowy 1938 r. służył w Policji Konnej w Łodzi. Był uczestnikiem wojny obronnej 1939 r., a po powrocie w rodzinne strony żołnierzem ZWZ–AK. Brał udział w akcji „Burza”. Współpracował z miejscową placówką Narodowej Organizacji Wojskowej – Armii Krajowej (NOW–AK). Od stycznia 1945 r. pracował w II Komisariacie Milicji Obywatelskiej w Kielcach, skąd zdezerterował 30 kwietnia 1945 r. W maju 1945 r. wstąpił do oddziału Tadeusza Gajdy „Tarzana”, gdzie pełnił obowiązki dowódcy oddziału, następnie kwatermistrza. 16 listopada 1945 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. 21 czerwca 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano 18 lipca 1946 r. w więzieniu na Zamku w Rzeszowie. Ciała nie wydano rodzinie, a miejsce jego pochówku pozostawało nieznane.

W 1995 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie na wniosek syna – Edwarda Tomaszewskiego, unieważnił zasądzony wyrok, uznając zarzuty postawione Eugeniuszowi Tomaszewskiemu w oskarżeniu za rzeczywistą działalność na rzecz niezależnego bytu Państwa Polskiego.

W wyniku prac przeprowadzonych w dniach 4 – 5 listopada br., zgodnie z decyzją prokuratora, podjęto szczątki, które według wstępnej oceny antropologicznej mogą należeć do poszukiwanej osoby. W dalszej kolejności będą one poddane analizie antropologicznej oraz badaniom genetycznym w ramach śledztwa prowadzonego przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie.

12.11.2026 r.

Małgorzata Gliwa

Wieloosobowe Stanowisko do spraw Poszukiwań i Identyfikacji

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie