Instytut Pamięci Narodowej Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Uroczystości pogrzebowe dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi - Aktualności

10 września 2026 r. w Łodzi odbyły się uroczystości pogrzebowe o charakterze państwowym dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt), których szczątki zostały odnalezione i ekshumowane przez Instytut Pamięci Narodowej. W wydarzeniu wzięli udział Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki oraz zastępcy prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, dr Mateusz Szpytma oraz dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.

Obóz prewencyjny (izolacyjny) dla dzieci i młodzieży w Łodzi funkcjonował w latach 1942–1945. Został utworzony na obszarze wydzielonym z łódzkiego getta i zarządzała nim Policja Bezpieczeństwa. Mieścił się przy ulicach: Przemysłowej, Emilii Plater i Górniczej. Rodzice umieszczonych w nim dzieci byli często członkami ruchu oporu. Przez obóz przeszło około 2–3 tys. polskich dzieci, a liczba jego ofiar sięga około dwustu. Małoletni więźniowie umierali z głodu, chorób i wycieńczenia.

Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele pw. św. Wojciecha w Łodzi przy ul. Rzgowskiej 242. Liturgii przewodniczył bp Piotr Kleszcz.

Po nabożeństwie głos zabrał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.

– Polska powróciła dziś po swoje dzieci, żeby oddać im imię i nazwisko. Obóz w Łodzi przy ulicy Przemysłowej jest jednym z najbardziej wymownych, najbardziej ujmujących i bolesnych symboli cierpienia dzieci w czasie II wojny światowej. Mamy też świadomość, jak wyglądała statystyka tej zbrodni, że to ponad 2000 więzionych przy Przemysłowej i ponad 200 zamordowanych. To była zbrodnia dokonana w przeszłości, ale zbrodnia dokonana na przyszłości narodu polskiego.

Prezydent zwrócił również uwagę na ideologię, która stała za utworzeniem obozu i pozwalała jego niemieckim organizatorom usprawiedliwiać izolowanie polskich dzieci: – Powstawał przecież, jak pisali niemieccy prawnicy i analitycy po to, aby polskie dzieci, aby dzieci tak brutalnie okupowanego narodu nie demoralizowały niemieckich dzieci okupantów naszej cywilizacji.

Przywołując imiona więzionych w obozie dzieci Prezydent RP podkreślił, że pamięć o ofiarach nie może sprowadzać się jedynie do liczb: – To nie statystyka opowiada o tym, co wydarzyło się w czasie II wojny światowej, ale losy i cierpienie konkretnych nastolatków, którzy mieli swoje pragnienia, marzenia, swoich rodziców i swoje rodzeństwo.

Prezydent Karol Nawrocki podziękował również pracownikom Instytutu Pamięci Narodowej za zaangażowanie w poszukiwanie i identyfikację ofiar oraz przywracanie pamięci o ich losach.

Druga część uroczystości miała miejsce na cmentarzu rzymskokatolickim pw. św. Wojciecha w Łodzi przy ul. Kurczaki 81. Kapelan Wojska Polskiego odmówił modlitwę w intencji ofiar, po czym trumny ze szczątkami złożono do grobu. Pamięć zmarłych uczczono salwą honorową.

Na zakończenie przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej oraz rodziny ofiar złożyli wieńce na grobie.

Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz Małżonki Prezydenta Marty Nawrockiej.

IPN, 10.09.2026 r.

Fot. Sławek Kasper (IPN)