Uroczystości pogrzebowe śp. Józefa Matusika ps. „Ponury” w Nowym Lubielu

24 czerwca br. w Nowym Lubielu odbyły się uroczystości pogrzebowe śp. Józefa Matusika ps. „Ponury”, odnalezionego w wyniku prac Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. W uroczystościach wzięli udział: rodzina Józefa Matusika, przedstawiciele IPN, przedstawiciele władz samorządowych, żołnierze, Ochotnicza Straż Pożarna, młodzież szkolna i lokalna społeczność.

Hanna Kucharczyk, córka siostry Józefa Matusika powiedziała do zebranych, że pamięta jak jej babcia - mama Józefa modliła się i płakała po stracie syna.

„Śp. Józef odchodząc i żegnając się z rodziną powiedział, że idzie ratować Polskę (…). Poszedł i nigdy nie wrócił. Rodzice nie doczekali się jego powrotu. Dwoje z jego rodzeństwa dożyło późnej starości, a tylko moja mama - jego siostra dożyła jego pogrzebu. Nie mogła tu być, bo jest po operacji, ale jest bardzo wzruszona, że Józef, chociaż po tylu latach, ale wrócił do swoich” – powiedziała Hanna Kucharczyk.

Na cmentarzu w Nowym Lubielu spoczywa również śp. Stanisław Pisarski, który tak jak on na krótko zaangażował się w działalność konspiracyjną, został schwytany i stracony w więzieniu „Toledo” w Warszawie.

Ks. Tomasz Trzaska podkreślił, że obaj zostali poddani brutalnemu śledztwu z niezwykle brutalnymi metodami, a następnie trafili do nieistniejącego już więzienia na warszawskiej Pradze. „Dziś nie ma tam więzienia. Stoją tam bloki i pomnik, ale mimo tego, że go nie ma, Stanisław Pisarski i Józef Matusik zostali odnalezieni na cmentarzu na Bródnie, wielu więźniów zostało pogrzebanych wokół więzienia i w jego murach. Od 2020 r. na terenie tego osiedla, gdzie bawią się dzieci, jednostki wojskowej czy szkoły muzycznej odnaleźliśmy około 40 osób”. Na cmentarzu w Nowym Lubielu jest również pochowany sierżant Mateusz Sitek, który zginął broniąc polskiej granicy w czerwcu 2024 r.

W uroczystościach IPN reprezentowali: dyrektor Biura Upamiętnień Walk i Męczeństwa Adam Siwek oraz dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Adrianna Garnik.

Dyrektor Biura Upamiętnień Walk i Męczeństwa Adam Siwek powiedział: „Zebraliśmy się tutaj, aby dać świadectwo, aby zaświadczyć, że wypełniamy nasz obowiązek – Polaków, patriotów, chrześcijan, aby pożegnać, odprowadzić w ostatnią drogę młodego żołnierza wolnej Polski. Wiele już organizowaliśmy takich uroczystości i wiele jeszcze przed nami, bo wielu bohaterów czeka na odnalezienie ich szczątków i na godny pochówek, z asystą wojska, najbliższych, z udziałem księży, z modlitwą”. Podziękował szczególnie rodzinie i wspólnocie lokalnej za przechowanie pamięci o śp. Józefie i wszystkim zebranym za to, że „wszyscy razem służymy pamięci i tym, którzy za wolną Polskę oddali swoje życie”.

Józef Matusik ps. „Ponury” urodził się 15 lutego 1925 r. w Wólce Lubielskiej w powiecie wyszkowskim. Od czerwca 1945 r. należał do lokalnych struktur NSZ, będąc członkiem oddziału dowodzonego przez Jana Malinowskiego ps. „Bug”. Został aresztowany w sierpniu 1945 r. przez funkcjonariuszy PUBP w Pułtusku. Wyrokiem z 5 stycznia 1946 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie skazał go na karę śmierci, którą wykonano przez rozstrzelanie 29 stycznia 1946 r. w Więzieniu Karno-Śledczym Warszawa III („Toledo”).

Szczątki Józefa Matusika zostały odnalezione w kwietniu 2017 r. podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na terenie kwatery 45N Cmentarza Bródzieńskiego w Warszawie.

Jego nazwisko jako odnalezionego zostało podane do publicznej wiadomości 1 października 2024 roku w Belwederze w Warszawie podczas uroczystości wręczania not identyfikacyjnych krewnym ofiar.

BPiI IPN, 24.06.2026 r.