Uroczystość wręczania not identyfikacyjnych krewnym ofiar odnalezionych przez IPN
26 lutego 2026 roku w Pałacu Prezydenckim w Warszawie ogłosiliśmy nazwiska 16 osób, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane w ramach działań Instytutu Pamięci Narodowej. W uroczystości wręczenia not identyfikacyjnych wziął udział Prezydent RP Karol Nawrocki oraz zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej: dr hab. Karol Polejowski, dr Mateusz Szpytma i dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.
Podczas uroczystości podaliśmy nazwiska 16 ofiar, których szczątki zostały odnalezione m.in. w Krakowie, Gdańsku, Lublinie, Rzeszowie, Jaworniku Ruskim, na terenie powiatów opolskiego i przemyskiego oraz na Litwie. To ofiary komunistycznego i niemieckiego terroru oraz ukraińskich nacjonalistów.
Prezydent RP Karol Nawrocki podczas uroczystości podkreślił:
– Choćby to trwało i 80 lat, to Rzeczpospolita Polska zawsze wróci po swoich synów. Wróci po swoich synów, którzy za nią są gotowi się bić, są gotowi jej bronić i Polska nigdy nie opuści tych, którzy Rzeczypospolitej służą.
Wśród zidentyfikowanych znaleźli się m.in.: 5-osobowa rodzina (rodzice i dwie córki, w tym jedna w zaawansowanej ciąży), mieszkańcy powiatu opolskiego, którzy zostali zamordowani przez Niemców zimą 1943 roku za udzielenie schronienia kilkunastu osobom narodowości żydowskiej; żołnierz Armii Krajowej pochodzący z Wileńszczyzny, poległy w walce z Armią Czerwoną pod Drużylami (Litwa) oraz ofiary wyroków komunistycznych sądów wojskowych zamordowane w Lublinie, Rzeszowie i Gdańsku.
Do uczestników ceremonii wręczenia not zwrócili się również zastępcy prezesa IPN:
– Naszym zadaniem jest odnalezienie ofiar totalitaryzmów, ukrytych w bezimiennych dołach śmierci. Tych, którzy wciąż czekają, aby spocząć w poświęconej ziemi. To jest nasz obowiązek – podkreślił dr hab. Karol Polejowski.
Zwrócił się do uczniów z Prywatnej Szkoły Podstawowej nr 6 im. Bł. Marceliny Darowskiej w Warszawie, obecnych na uroczystości:
– Dziś żyjemy w wolnym kraju, ale musimy pamiętać o tych, którzy byli przed nami. Którzy ukochali Polskę ponad wszystko. Którzy z miłości do Polski oddali swoje życie.
Zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, kierujący Biurem Poszukiwań i Identyfikacji, zaznaczył, że Instytut Pamięci Narodowej, realizuje swoją misję: „Powracamy po Swoich”.
– Od 14 już lat, od grudnia 2012 roku, w Pałacu Prezydenckim bądź Belwederze Instytut Pamięci Narodowej przygotowuje cykliczne uroczystości, niezwykle ważne dla państwa polskiego i dla milionów polskich obywateli – konferencje identyfikacyjne, na których przywoływane są po imieniu ofiary zbrodni niemieckich, sowieckich, komunistycznych i ukraińskich, odnalezione w wyniku prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN i naszych współpracowników.
Te uroczystości to swoisty raport, składany przez Instytut Pamięci Narodowej wobec wszystkich Polaków. Raport, który mówi, jak obowiązek poszukiwań, ekshumacji, identyfikacji jest realizowany w imieniu państwa polskiego przez IPN. Ale to także swoisty polski apel pamięci, niekończący się apel pamięci, gdzie zamiast słów: „polegli na polu chwały”, powinniśmy już dziś dodawać zwrot: „zostali odnalezieni”, „są wśród nas”.
W imieniu rodzin zidentyfikowanych ofiar głos zabrała Elżbieta Maria Kończa, krewna Mariana Mateusza Kończy. Zwróciła się do pracowników Instytutu Pamięci Narodowej:
– Nigdy nie będziemy mogli w pełni wypowiedzieć wdzięczności za Wasz trud, starania, miłość i poświęcenie, które okazaliście szukając naszych bliskich. Za każdy pokruszony dokument, który przeczytaliście… Za każdą zwiniętą starą mapę, którą przeegzaminowaliście… Za stary zżółkły list, który przeczytaliście…, za każdą rozmowę z potencjalnym świadkiem, za każdy krok w lesie, w piwnicach, ruinach… Za każdą przebraną grudkę ziemi… Za podporę, którą byliście dla nas – rodzin – Dziękujemy Wam.
W ceremonii wręczenia not identyfikacyjnych wzięły udział rodziny odnalezionych ofiar, przedstawiciele Prezydenta RP: Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz, zastępca szefa Gabinetu Prezydenta RP Jarosław Dębowski, rzecznik prasowy Prezydenta RP Rafał Leśkiewicz, doradca prezydenta Jan Józef Kasprzyk, przedstawiciele wojska, instytucji państwowych, środowisk kombatanckich oraz Instytutu Pamięci Narodowej.
IPN, 26.02.2026 r.
