Kraków. Bolesława Pronobisa, Edwarda Szwejkowskiego i Eugeniusza Tomasika
26.02.2025 r. w Krakowie pochowano uroczyście Bolesława Pronobisa, Edwarda Szwejkowskiego i Eugeniusza Tomasika – trzech Żołnierzy Wyklętych, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane przez pion poszukiwań IPN.
Mszy Świętej w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Rakowickiej przewodniczył ks. dr Andrzej Scąber. Przed jej rozpoczęciem zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk przekazał obecnym w kościele przedstawicielom rodziny Eugeniusza Tomasika, przyznany pośmiertnie przez Prezydenta RP, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Takie samo odznaczenie prezydent przyznał Edwardowi Szwejkowskiemu, a Bolesławowi Pronobisowi – Krzyż Komandorski OOP.
Na uroczystość przybyła siostrzenica Eugeniusza Tomasika – Klementyna Wałęga oraz siostrzeńcy Piotr Macura i Jadwiga Firla, wraz z rodzinami. Niestety ze względów zdrowotnych zabrakło krewnych Bolesława Pronobisa oraz Edwarda Szwejkowskiego.
– Gdzie są doły śmierci ze szczątkami Żołnierzy Wyklętych? Gdzie je ukryto? Pod którym cmentarnym murem? W którym lesie? Na którym więziennym dziedzińcu? W której ubeckiej piwnicy? W którym zakładzie anatomii? – pytał w swoim wystąpieniu dr Szwagrzyk. Przytoczył także fragment powstałego na początku XX wieku wiersza Artura Oppmana. – Ale ty, Polsko, ty je znajdziesz przecie, by skropić łzami ziemię uświęconą. Tak ty, o Polsko, matko ich i wdowo. Sto lat później wypełniają się słowa poety. Polska odnajduje szczątki swoich bohaterów. [...] Po latach bólu po stracie, łez, bezsilności i poszukiwań możemy wreszcie odpowiedzieć na pytanie, gdzie są ich groby, Polsko – powiedział dr Szwagrzyk.
Wśród gości honorowych uroczystości był m.in. gen. dyw. Michał Rohde, zastępca dowódcy 2 Korpusu Polskiego i Garnizonu Kraków, który reprezentował wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Nie zabrakło licznej delegacji krakowskiego oddziału IPN z jego dyrektorem dr. hab. Filipem Musiałem, naczelnikiem Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa dr. Maciejem Korkuciem i dr. Dawidem Golikiem, który kieruje w Krakowie pionem poszukiwań i identyfikacji. Gościliśmy ponadto w Krakowie kolegów z katowickiego oddziału IPN. Byli oni zaangażowani w odnalezienie szczątków Bolesława Pronobisa i Eugeniusza Tomasika.
Po mszy kondukt pogrzebowy przeszedł na cmentarz Rakowicki, na Kwaterę Wojenną Żołnierzy Podziemia Niepodległościowego 1939-1963. Tam odbyła się ostatnia część uroczystości z asystą Wojska Polskiego, wystawioną przez 5 pułk dowodzenia. Ceremonię uświetniła orkiestra reprezentacyjna z Krakowa.
IPN Kraków
