Instytut Pamięci Narodowej Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Inauguracja VIII edycji projektu edukacyjnego "Łączka i inne miejsca poszukiwań" w Warszawie - Aktualności

Od 7 już lat, w naszej drodze, w naszych badaniach towarzyszą nam młodzi ludzie. Nie tylko wolontariusze, którzy są z nami od początku i myślę, że będą z nami do końca. Mówię o uczniach szkół podstawowych, średnich, mówię o was – o uczestnikach projektu edukacyjnego „Łączka i inne miejsca poszukiwań” – mówił prof. Krzysztof Szwagrzyk podczas inauguracji VIII edycji projektu. Spotkanie z uczestnikami z Mazowsza odbyło się dziś w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów w Warszawie.

Prof. Krzysztof Szwagrzyk zwracając się do zgromadzonych nawiązał do zbliżającego się święta Wszystkich Świętych i grobów symbolicznych i tablic, wskazujących na to, że zmarli nie zostali pochowani w swoich grobach, zostali zamordowani w obozach, na obczyźnie, w czasie II wojny światowej i po wojnie (ofiar komunizmu). Zacytował słowa wiersza „Pacierz za zmarłych” Artura Oppmana i słowa: „Gdzie są ich groby? Polsko! Gdzie ich nie ma? Ty wiesz najlepiej – i Bóg wie na niebie!” Autor w wierszu zapisał również myśl: „Ale Ty Polsko, Ty je znajdziesz przecie, By skropić łzami ziemię uświęconą […]. Tak Ty, o Polsko, matko ich i wdowo, O tych mogiłach nie zapomnisz […]”.

- Polska nie zapomni, bo Polska nie zapomina. Sto lat od czasów, gdy ten piękny wiersz powstał, Polska szuka miejsc, gdzie są ich groby. I spełniają się słowa pisane z głęboką wiarą – mówił prof. Szwagrzyk.

Dodał, że polską misję poszukiwań i identyfikacji ofiar oraz uroczystych pochówków powierzono pracownikom Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, którzy każdego roku badają ponad 50 różnych lokalizacji – w Polsce i poza granicami, odnaleźli szczątki ponad 2,5 tysiąca osób, a dzięki badaniom genetycznym ustalono nazwiska blisko trzystu z nich.

- To są ci sami ludzie, którzy ogłaszają na konferencjach identyfikacyjnych w Pałacu Prezydenckim bądź w Belwederze imiona i nazwiska tych, po których miał nie pozostać żaden ślad. I którzy doprowadzają jeszcze do uroczystych, państwowych pogrzebów, gdzie trumny, nakryte biało-czerwonymi flagami ze szczątkami naszych Bohaterów odprowadzane są na miejsce wiecznego spoczynku. Do grobów, których nigdy miało nie być. I to także ci ludzie powodują, że na bardzo wielu polskich cmentarzach te symboliczne groby, o których mówiłem zamiast napisów „grób symboliczny” mają już imiona nazwiska, daty urodzin, daty śmierci. Te, których nie można było w ciągu tych kilkudziesięciu lat odnaleźć – powiedział i dodał:

– Chciałbym dziś wam bardzo podziękować – wam uczestnikom, wam – opiekunom, rodzicom, wychowawcom, za to, że zechcieliście do nas – do naszej pracy dołączyć. Chciałbym wam życzyć abyście mieli w ciągu tych najbliższych miesięcy takie głębokie poczucie, że w waszych dłoniach spoczywa maleńki fragment polskiej historii. Fragment, który wy wydobywacie z niepamięci, który wy ocalacie. O tym fragmencie, który jest w waszych dłoniach stworzycie dzieło filmowe i pokażecie je już za kilka miesięcy na podsumowaniu naszego konkursu. My czekamy na ten dzień. Jesteśmy ciekawi tego, co stworzycie i zapewniam, że będziemy zawsze razem z wami przeżywali to, co udało się wam stworzyć.

Na spotkaniu z uczestnikami projektu obecni byli również m.in. Adrianna Garnik – dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL-u, dr Agnieszka Kamińska – dyrektor Centralnego Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz Marika Lis i Marek Nadolski – koordynatorzy projektu.

W ramach projektu prowadzonego w oddziałach w Warszawie, Białymstoku, delegaturze w Bydgoszczy, Katowicach, Gdańsku, Łodzi i Poznaniu przez kilka miesięcy prowadzone są spotkania dla młodzieży ze specjalistami z różnych dziedzin nauki m.in. z archeologami, genetykami, antropologami czy archiwistami. Uczestnicy poznają metody wykorzystywane w trakcie poszukiwań miejsc pochówków ofiar represji totalitarnych, a na koniec zajęć biorą udział w warsztatach edukacyjnych i otrzymują zadania do wykonania. Lekcje odbywają się także w formie warsztatów terenowych np. na warszawskich Powązkach Wojskowych. Po zakończonym cyklu całorocznych spotkań przybliżających specyfikę pracy Biura Poszukiwań i Identyfikacji Uczestnicy mają za zadanie stworzyć krótką, 2-minutową etiudę filmową.

BPiI IPN, 23.10.2024 r.