Poszukiwania
nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego 1944–1956

Odnalezieni

Aktualnie znajdujesz się na: /

Henryk Pawłowski

Henryk Pawłowski (1925–1949), ps. „Henryk Orłowski”, „Długi”, żołnierz Armii Krajowej, kurier Rządu RP na Uchodźstwie.

W czasie wojny służył w 26 pp AK, gdzie pełnił funkcję dowódcy drużyny w stopniu plutonowego podchorążego. W lipcu 1944 r. wraz z całym oddziałem przymusowo wcielony do Armii Czerwonej, następnie skierowany do szkoły lotniczej w Kraśniku. W listopadzie 1944 karnie zesłany do kopalni węgla w ZSRR za szerzenie antysowieckiej propagandy w szeregach wojska. Po powrocie do kraju, w pierwszej połowie 1946 r. przekroczył granicę polsko-niemiecką w okolicach Szczecina i dotarł do angielskiej strefy okupacyjnej. Tam nawiązał kontakt z Jerzym Rübenbauerem, członkiem Delegatury MSW Rządu RP na Uchodźstwie. Od lutego 1946 do maja 1947 r. jako jego łącznik pełnił funkcję kuriera władz polskich w Londynie. Wielokrotnie przekraczał granicę polsko-niemiecką w celu przekazania meldunków. Przebywał na terenie m.in. Szczecina, Krakowa, Jeleniej Góry. Dwukrotnie aresztowany przez WUBP w Szczecinie. W styczniu 1948 r. zwolniony z braku dowodów, 25 lutego 1948 zatrzymany ponownie i przekazany do MBP w Warszawie. 18 października 1948 Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie uznał go winnym działalności szpiegowskiej na rzecz Rządu RP na Uchodźstwie i skazał na karę śmierci. Decyzją z 7 stycznia 1949 r. Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał wyrok w mocy, a Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Zamordowany 3 lutego 1949 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Szczątki Henryka Pawłowskiego odnaleziono latem 2012 r. w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

Świadectwo potwierdzające identyfikację Henryka Pawłowskiego odebrała jego siostra 22 sierpnia 2013 r.

27 września 2015 r. Henryk Roman Pawłowski został uroczyście pochowany w Panteonie – Mauzoleum Wyklętych – Niezłomnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

  • Książeczka wojskowa Henryka Pawłowskiego wystawiona na fałszywe nazwisko Henryk Orłowski. (AIPN)
    Książeczka wojskowa Henryka Pawłowskiego wystawiona na fałszywe nazwisko Henryk Orłowski. (AIPN)
  • Legitymacja szkolna Henryka Pawłowskiego wystawiona na fałszywe nazwisko Henryk Orłowski. (AIPN)
    Legitymacja szkolna Henryka Pawłowskiego wystawiona na fałszywe nazwisko Henryk Orłowski. (AIPN)
  • Protokół wykonania kary śmierci wobec Henryka Pawłowskiego (AIPN)
    Protokół wykonania kary śmierci wobec Henryka Pawłowskiego (AIPN)
  • Sierpień 2013 r. Siostra Henryka Pawłowskiego odebrała jego notę identyfikacyjną. (fot. P. Życieński)
    Sierpień 2013 r. Siostra Henryka Pawłowskiego odebrała jego notę identyfikacyjną. (fot. P. Życieński)