Poszukiwania
nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego 1944–1956

Odnalezieni

Aktualnie znajdujesz się na: /

Hieronim Dekutowski

Hieronim Dekutowski (1918–1949), ps. „Zapora”, „Odra”, „Stary”, cichociemny, major, oficer Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, kawaler orderu „Virtuti Militari” (1964).

Ochotnik w wojnie obronnej 1939 r. Walczył we Francji w szeregach 2 Dywizji Strzelców Pieszych, po kapitulacji ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Na początku marca 1943 roku zaprzysiężony na „cichociemnego” o ps. „Zapora” i „Odra”. We wrześniu 1943 r. przerzucony na teren Polski i awansowany przez Naczelnego Wodza do stopnia podporucznika rezerwy. Dowodził kompanią w 9 pp Inspektoratu AK Zamość, a następnie oddziałem dywersyjnym Kedywu w Inspektoracie Rejonowym Lublin-Puławy AK. W ramach Odtwarzania Sił Zbrojnych dowódca 1 kompanii 8 pp Legionów AK, od stycznia do lipca 1944 r. przeprowadził kilkadziesiąt akcji zbrojnych na terenie Okręgu Lubelskiego AK. W czasie akcji „Burza” ochraniał sztab komendy okręgu. W sierpniu podjął nieudaną próbę przedostania się na pomoc walczącej Warszawie. Na początku 1945 r. zgodnie z postanowieniem Komendy Okręgu AK Lublin skoncentrował żołnierzy zagrożonych aresztowaniami i przeprowadził szereg akcji odwetowych wobec wojsk NKWD i komunistycznych władz. Awansowany przez dowództwo Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj do stopnia kapitana, a Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – do stopnia majora. Od czerwca 1945 r. dowodził wszystkimi oddziałami leśnymi w Inspektoracie Lublin DSZ. Odpowiadał za dywersję i przeprowadzał akcje wymierzone w aparat represji. Dowodzone przez niego zgrupowanie liczyło od 200 do 300 partyzantów. Po amnestii ogłoszonej przez komunistów latem 1945 r. rozformował zgrupowanie, a sam na czele kilkunastu współtowarzyszy próbował przez Czechosłowację przedrzeć się do amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec. Po niepowodzeniu powrócił i ponownie stanął na czele reaktywowanego zgrupowania. Do amnestii w 1947 r. zgrupowanie prowadziło liczne akcje dywersyjne i samoobrony na obszarze woj. lubelskiego, rzeszowskiego i kieleckiego. Po ogłoszeniu przez komunistów amnestii w lutym 1947 r. zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych i w czerwcu ujawnił się. Zagrożony aresztowaniem, podjął próbę ucieczki z kraju, w trakcie której 16 września 1947 r. został zatrzymany w Nysie przez funkcjonariuszy WUBP z Katowic. Przeszedł okrutne śledztwo w centralnym więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 15 listopada 1948 r. został skazany na siedmiokrotną karę śmierci. Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Przed wykonaniem wyroku podjął jeszcze jedną, nieudaną próbę ucieczki z celi więziennej. Zamordowany 7 marca 1949 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Szczątki Hieronima Dekutowskiego odnaleziono latem 2012 r. w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

Świadectwo potwierdzające identyfikację Hieronima Dekutowskiego odebrały przedstawicielki jego rodziny 22 sierpnia 2013 r.

27 września 2015 r. Hieronim Dekutowski został uroczyście pochowany w Panteonie – Mauzoleum Wyklętych – Niezłomnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

 

  • Hieronim Dekutowski. (AIPN)
    Hieronim Dekutowski. (AIPN)
  • Major Hieronim Dekutowski z Jerzym Miatkowskim, Kazimierzem Pawłowskim, Kazimierzem Stefańczykiem i Szczepanem Żelaznym. 1946 r. (AIPN)
    Major Hieronim Dekutowski z Jerzym Miatkowskim, Kazimierzem Pawłowskim, Kazimierzem Stefańczykiem i Szczepanem Żelaznym. 1946 r. (AIPN)
  • Mjr Hieronim Dekutowski „Zapora" z oddziałem partyzanckim AK. (AIPN)
    Mjr Hieronim Dekutowski „Zapora" z oddziałem partyzanckim AK. (AIPN)
  • Hieronim Dekutowski „Zapora” (trzeci od lewej) z Janem Koconiem „Rysiem”, NN i Wacławem Nieleszczukiem „Sokołem”. 1944 r. (AIPN)
    Hieronim Dekutowski „Zapora” (trzeci od lewej) z Janem Koconiem „Rysiem”, NN i Wacławem Nieleszczukiem „Sokołem”. 1944 r. (AIPN)
  • Hieronim Dekutowski „Zapora” (trzeci od lewej). (AIPN)
    Hieronim Dekutowski „Zapora” (trzeci od lewej). (AIPN)
  • Hieronim Dekutowski „Zapora” ze Stanisławem Wnukiem ps. „Opal”. (AIPN)
    Hieronim Dekutowski „Zapora” ze Stanisławem Wnukiem ps. „Opal”. (AIPN)
  • Major Hieronim Dekutowski „Zapora” i kapitan Zdzisław Broński „Uskok”. 1947 r. (AIPN)
    Major Hieronim Dekutowski „Zapora” i kapitan Zdzisław Broński „Uskok”. 1947 r. (AIPN)
  • Książeczka wojskowa Hieronima Dekutowskiego wystawiona na fałszywe nawisko Mieczysław Piątek. (AIPN)
    Książeczka wojskowa Hieronima Dekutowskiego wystawiona na fałszywe nawisko Mieczysław Piątek. (AIPN)
  • Protokół wykonania kary śmierci wobec Hieronima Dekutowskiego. (AIPN)
    Protokół wykonania kary śmierci wobec Hieronima Dekutowskiego. (AIPN)
  • Sierpień 2013 r. Prof. Krzysztof Szwagrzyk wręczył świadectwo identyfikacyjne rodzinie Hieronima Dekutowskiego, ps. „Zapora”. (fot. K. Hołopiak)
    Sierpień 2013 r. Prof. Krzysztof Szwagrzyk wręczył świadectwo identyfikacyjne rodzinie Hieronima Dekutowskiego, ps. „Zapora”. (fot. K. Hołopiak)